Róża pomarszczona

Rosa rugosa Thunb.

Inaczej róża fałdzisto-listna lub róża japońska. Jest to gatunek krzewu należący do rodziny różowatych, rozpowszechniony w strefie ciepłego i chłodnego klimatu umiarkowanego na półkuli północnej. Pochodzi ze wschodniej Azji. Gatunek sprowadzony został do Europy i Ameryki Północnej przez ogrodników i rozprzestrzenił się w środowisku naturalnym jako uciekinier z upraw. Obecnie występuje prawie w całej Europie, także na terenie Polski.

Róża pomarszczona jest łatwa w uprawie i jest wykorzystywana jako roślina ozdobna, jadalna, lecznicza oraz do nasadzeń biotechnicznych.

Swą popularność zawdzięcza min. łatwości w uprawie. Wykazują wysoką tolerancję na niesprzyjające warunki środowiska: zanieczyszczenie powietrza, zasolenie czy suszę. Ponadto cechuje ją odporność na podstawowe choroby róż – czarną plamistość i mączniaka prawdziwego. Ponadto ogromnymi walorami niewątpliwie jest długi okres i powtarzanie kwitnienia, dekoracyjne i pachnące kwiaty. Ceniona także przez ozdobne i jadalne owoce o dużej wartości odżywczej.

Pielęgnacja i uprawa

• Gatunek łatwy w uprawie, nie ma specjalnych wymagań co do gleby.
• Najsilniej rośnie na podłożu przepuszczalnym o odczynie lekko kwaśnym, stosunkowo żyznym, osłoniętym od wiatrów.
• Problem może stanowić zasadowy odczyn gleby. Przy pH między 7 i 8 róża pomarszczona i jej mieszańce wykazują objawy chlorozy.
• Najlepiej sadzić ją w glebie o pH 4,5–5,5.
• Cechuje się dużą odpornością na zanieczyszczenie powietrza, suszę i zasolenie.
• Gatunek odporny na okresowe susze, jednak niedostatek wody w okresie owocowania powoduje tworzenie mniejszych owoców.
• Roślina całkowicie mrozoodporna (do −35 °C, strefy mrozoodporności 2–10).
• W przeciwieństwie do innych róż w przypadku róży pomarszczonej nie zaleca się usuwania przekwitłych kwiatów ze względu na ozdobne hypancja.
• Zaleca się przycinać wczesną wiosną do 1/3 wysokości pędów w celu poprawy ich wyglądu, wskazane jest także usuwanie przy podstawie krzewu najstarszych pędów.

Zastosowanie i cechy rośliny

• Owoce rzekome (hypancja) róży pomarszczonej należą do najłatwiejszych do zbierania i zastosowania jadalnego z powodu ich znacznej wielkości.
• Są niezwykle bogatym źródłem witaminy C, już 1–3 owoce rzekome w zupełności wystarczą do pokrycia dziennego zapotrzebowania człowieka na tę witaminę.
• Owoce mogą być użyte na przetwory, dżemy czy nalewki a z suszonych możemy przygotować napar.
• Także płatki tego gatunku są cenionym produktem żywnościowym i wyróżniają się silnym aromatem.
• Gatunek oraz jego odmiany rekomendowane są do nasadzeń parkowych, w roli roślin okrywowych.
• Sadzona jest w formie żywopłotów oraz jako osłona przed wiatrem.
• Ze względu na tworzenie gęstych zarośli i małe wymagania siedliskowe wykorzystywana jest przy tworzeniu nasadzeń chroniących powierzchnię terenu przed erozją, min. do wzmacniania skarp.
• Roślina miododajna, jest dobrym źródłem pyłku. W dziesięciu kwiatach wytwarza 458,8 mg pyłku, co w przeliczeniu na 1 km szpaleru daje około 75 kg.